+48 22 364 15 15
00 - 867 Warszawa ul. Chłodna 51

Leczenie raka jelita grubego

Spis treści: Leczenie raka jelita grubego

  1. Stopnie zaawansowania klinicznego raka jelita grubego
  2. Statystyki i perspektywy w przypadku raka jelita grubego
  3. Rodzaje leczenia raka jelita grubego
  4. Operacja
  5. Chemioterapia
  6. Radioterapia
  7. Terapie biologiczne
  8. Wizyty kontrolne w przypadku raka jelita grubego
  9. Badania na temat raka jelita grubego
  10. Pytania do twojego lekarza

 

4. Operacja

Jaka operacja na raka jelita?
Istnieją różne rodzaje operacji raka jelita. Wybór będzie zależał od tego, gdzie jest zlokalizowany nowotwór, jaki jest jego rozmiar oraz czy są przerzuty.

Jeśli rak jest niewielkich rozmiarów, we wczesnej fazie, chirurg może go po prostu wyciąć z błony śluzowej jelita wraz z marginesem tkanki zdrowej. Taka operacja jest nazywana lokalną resekcją.

Jeśli twój nowotwór jest większy, chirurg usunie część jelita, tam gdzie jest on umiejscowiony, i połączy jelito z powrotem. W przypadku gdy w pobliskich węzłach chłonnych pojawią się przerzuty, węzły również muszą być usunięte. W przypadku raka odbytu, chirurg zwykle również usuwa część tkanki, która pokrywa jelito (krezka jelita).

Aby zapewnić czas na zagojenie się jelita, chirurg może wykonać czasową kolostomię lub ileostomię. Otwór biegnie z jelita do powierzchni brzucha i jest nazywany stomią. Pacjent gromadzi produkty przemiany materii z jelita w specjalnym worku umieszczonym przy otworze. Następnie, po kilku miesiącach, jest przeprowadzana kolejna operacja w celu reparacji stomii. Jeśli został usunięty duży fragment jelita lub odbytu, chirurg może wykonać stomię stałą, lecz większość chorych nie potrzebuje takiego rozwiązania. Chirurg przedyskutuje tę kwestię z tobą przed operacją.

W ciągu ostatnich kilku lat chirurdzy pracowali nad rozwojem operacji laparoskopowej mającej na celu usunięcie guzów we wczesnej fazie. Tego rodzaju operacja jest nazywana resekcją laparoskopową. Ten typ operacji powinien być już dostępny we wszystkich szpitalach NHS (Brytyjskiej Służby Zdrowia), które zajmują się leczeniem raka jelita.

Operacja w przypadku zaawansowanego raka jelita grubego
Usunięcie raka, który powraca do jelita może być możliwe. Mimo że wyleczenie jest mało prawdopodobne, to usunięcie guza jelita może złagodzić objawy.

Operacja w przypadku niedrożności jelita grubego
Rak jelita grubego niekiedy całkowicie je blokuje. To powoduje takie objawy jak ból, wymioty i zaparcia. Pacjent może zostać skierowany na operację w celu udrożnienia jelita i zrobienia otworu w brzuchu, aby poprzez ruch jelit mogły zostać wydalane produkty przemiany materii do worka (kolostomia). To jest poważna operacja w przypadku, gdy samopoczucie pacjenta nie jest najlepsze. Jeśli pacjent nie może poddać się takiej operacji, chirurg instaluje rurkę zwaną stentem aby utrzymać otwarte jelito.

Leki takie jak somatostatyna lub oktreotyd mogą pomóc kontrolować objawy niedrożnego jelita zamiast operacji. Niestety, tego rodzaju leczenie pozwoli jedynie kontrolować objawy przez określony czas.

Operacja w celu usunięcia niewielkich nowotworów wtórnych
Jeśli rak jelita rozprzestrzeni się, zazwyczaj umiejscawia się w wątrobie lub płucach. W przypadku gdy nowotwór wtórny jest niewielki i jest jeden lub dwa guzy, pacjent ma szansę na usunięcie ich poprzez operację. Chirurdzy mogą częściej wykonywać operacje w przypadku przerzutów do wątroby niż w przypadku przerzutów do płuc.

Istnieją również specjalistyczne operacje w przypadku przerzutów do wątroby, takie jak chembolizacja żyły wrotnej, ablacja radiofrekwencyjna, krioterapia i ablacja mikrofalowa.

Przed operacją jelita
Przed operacją pacjent spotyka się z chirurgiem i anestezjologiem i zazwyczaj również z pielęgniarką specjalistyczną. Wytłumaczą oni pacjentowi co obejmuje operacja i czego można się spodziewać. Lekarz poprosi o podpisanie formularza zgody na operację. W przypadku wykonywania kolostomii i ileostomii, pacjent spotyka się również z pielęgniarką stomijną, która wytłumaczy jak należy dbać o siebie po takiej operacji. Ponadto zostaną wykonane badania mające na celu sprawdzenie czy stan zdrowotny pacjenta pozwala na przeprowadzenie operacji. Badania te to między innymi: badania krwi, prześwietlenie RTG klatki piersiowej, oraz EKG w celu sprawdzenia stanu serca.

Przygotowanie jelita
Przed niektórymi rodzajami operacji nie jest potrzebna specjalna dieta lub przygotowanie jelit. Jednak czasem pacjent będzie poproszony o przestrzeganie specjalnej diety przez kilka dni przed operacją. Pacjent może również otrzymać środek przeczyszczający do codziennego przyjmowania 2 lub 3 dni przed operacją.

Jedzenie i napoje
Pielęgniarka podaje pacjentowi wysokoenergetyczny napój proteinowy na dzień przed operacją. Pacjent nie może spożywać niczego na 6 godzin przed operacją, niekiedy przyjmowanie płynów jest również zakazane w tym samym czasie. W niektórych szpitalach pielęgniarka podaje czysty napój energetyczny na noc przed operacją oraz 2 do 3 godzin przed nią.

Zapobieganie infekcjom i zakrzepom
Aby zapobiec infekcjom po operacji, pacjent otrzyma przed operacją antybiotyk. Natomiast, aby zapobiec tworzeniu się zakrzepom krwi, pacjent dostanie zastrzyki podskórne z lekiem przeciwzakrzepowym. Pielęgniarka lub fizjoterapeuta pokażą ćwiczenia na nogi, które pacjent powinien wykonywać po operacji. Ponadto pacjent dostanie pończochy uciskowe.

Po operacji raka jelita
Po operacji będziesz mieć umieszczone w ciele rurki. Jedna z nich to będzie kroplówka. Ponadto rurki drenujące z blizny pooperacyjnej, połączone z butelką. Oprócz tego będziesz mieć rurkę prowadzącą do pęcherza (cewnik), aby odprowadzać mocz oraz rurkę wprowadzoną przez nos do żołądka (sonda nosowo-gastryczna).

Pielęgniarka i fizjoterapeuta będą zachęcać cię do ruchu tak szybko, jak to możliwe. Pomogą ci przy głębokich oddechach i ćwiczeniach na nogi, aby zapobiec infekcjom w klatce piersiowej i zakrzepom krwi. Możesz nie być w stanie jeść lub pić przez kilka dni, pielęgniarki będą zachęcały do jedzenia małych ilości po 24 godzinach.

Środki przeciwbólowe
Przez kilka pierwszych dni będziesz odczuwać ból. Jeśli czujesz ból, koniecznie powiedz o tym lekarzowi lub pielęgniarce bez zbędnej zwłoki. Przy twojej współpracy, będą mogli zdecydować, jaki rodzaj i jaka dawka leków przeciwbólowych będzie odpowiednia dla ciebie.

Pielęgniarka wykwalifikowana w zakresie raka jelita
Na większości oddziałów chirurgii, gdzie wykonuje się operacje jelit, obecna jest pielęgniarka wykwalifikowana w tym zakresie. Taka osoba doradza i wspiera, oraz umawia kolejne wizyty. Pacjent otrzyma numer telefonu, aby dzwonić, gdy potrzebuje porady po powrocie do domu. Prawdopodobnie po około tygodniu, do dziesięciu dni, pacjent będzie gotowy do powrotu do domu.

Gdy potrzebujesz kolostomii z powodu raka jelita

Czym jest kolostomia?
Chirurg wycina w brzuchu otwór zwany stomią. Jelito biegnie do tego miejsca, a stolec gromadzi się w worku zamocowanym do otworu. Stomia nie jest bolesna. Będzie opuchnięta po operacji, ale z czasem opuchlizna zejdzie.

Grafika przedstawia kolostomię wraz z workiem

Grafika przedstawia kolostomię wraz z
workiem

Jak dbać o stomię?
Nauka dbania o kolostomię może na początku wywoływać niepokój. Pielęgniarka stomijna odwiedzi cię przed i po operacji, oraz pomoże ci nauczyć obsługi stomii. Pielęgniarka będzie zajmować się twoją kolostomią i zmieniać worki przez pierwsze kilka dni.

Bliska osoba może być potrzebna, podczas gdy pielęgniarka będzie pokazywała jak dbać o kolostomię. Taka osoba pomoże ci zapamiętać co po kolei robić i udzieli pomocy w domu. Pielęgniarka udostępni ci numer telefonu, pod który możesz zadzwonić, gdy będziesz potrzebował porady lub wsparcia. Pielęgniarka stomijna lub pielęgniarka środowiskowa może odwiedzać cię w domu, aby sprawdzić czy dobrze sobie radzisz.

Od twojej pielęgniarki otrzymasz worki stomijne do zabrania ze sobą do domu. Kolejne dostaniesz w aptece albo u lokalnego dystrybutora. Wszystkie akcesoria stomijne są bezpłatne, ale konieczna jest na nie recepta od twojego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

Jeśli potrzebujesz ileostomii w przypadku raka jelita cienkiego

Czym jest ileostomia?
Jelito cienkie jest również zwane ileum (z łaciny). Otwór biegnący z wnętrza ciała do powłoki skórnej jest nazywany stomią. Natomiast ileostomia jest tworzona wtedy, gdy chirurg przyszywa koniec jelita cienkiego do otworu wyciętego w powłoce brzusznej. Stolec będzie wydostawać się przez stomię. Będziesz nosił przy sobie worek zamocowany do skóry wokół stomii, a w nim będzie gromadzić się stolec. Będzie tam mieszanka stałego i płynnego stolca wraz z niewielką ilością gazu.

Ileostomia tymczasowa
Niektórzy pacjenci cierpiący na raka jelit mają ileostomię tymczasową. Ileostomia pozwala, aby jelito zagoiło się po usunięciu nowotworu. Kilka miesięcy później, pacjent przechodzi kolejną operację połączenia jelita i zamknięcia stomii. Taka operacja nazywa się odwróceniem ileostomii.

Grafika przedstawia ileostomię wraz z workiem

Grafika przedstawia ileostomię wraz
z workiem

Pielęgniarka stomijna
Pielęgniarki stomijne są doświadczone w opiece nad pacjentami z ileostomią i nauczaniu obsługi stomii. Pielęgniarka taka odwiedzi cię na oddziale przed i po operacji, aby pokazać ci wszystkie konieczne czynności. Przez pierwsze dni pomoże ci zajmować się stomią: oczyszczać ją i zmieniać worki.

Od twojej pielęgniarki otrzymasz worki stomijne do zabrania ze sobą do domu. Kolejne dostaniesz w aptece albo u lokalnego dystrybutora. Wszystkie akcesoria stomijne są bezpłatne, ale konieczna jest na nie recepta od twojego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

O co zapytać lekarza odnośnie operacji na raka jelita?

  • Dlaczego potrzebuję operacji?
  • Jakiego rodzaju operację będę mieć?
  • Co jest celem tej operacji?
  • Ile takich operacji przeprowadzacie rocznie?
  • Jakie są wyniki tego rodzaju operacji?
  • Jakie inne opcje leczenia są dla mnie dostępne?
  • Jakie są ryzyka i korzyści z tej operacji?
  • Jakie są krótkotrwałe i długotrwałe skutki tej operacji?
  • Czy będę mieć kolostomię czy też ileostomię?
  • Czy moja stomia będzie stała czy tymczasowa?
  • Czy mógłbym porozmawiać z kimś, kto ma kolostomię lub ileostomię?
  • Kto pomoże mi obsłudze stomii/ileostomii?
  • Gdzie mogę dostać akcesoria?
  • Jak należy przygotować się do operacji?
  • W jaki sposób będzie uśmierzany ból po operacji?
  • Jak długo zajmie mi wrócenie do sprawności po operacji?
  • Jak często będę musiał pojawiać się w szpitalu po operacji?
  • Czy operacja wpłynie na moje życie seksualne?
  • Czy po operacji będę musiał zmienić dietę?
  • Czy po operacji będę potrzebować dodatkowego leczenia?

5. Chemioterapia

Chemioterapia w przypadku raka jelita
Chemioterapia wykorzystuje leki przeciwrakowe (cytotoksyczne) w celu zniszczenia komórek rakowych. Leki te zaburzają wzrost komórek rakowych i krążą w krwiobiegu.

Chemioterapia czasem jest podawana przed operacją raka odbytu. Wtedy jej celem jest zmniejszenie nowotworu i ułatwienie usunięcia go podczas operacji. Chemioterapia jest również podawana po operacji raka okrężnicy lub raka odbytu. W tym przypadku jej celem jest zmniejszenie szans na nawrót nowotworu i nazywa się ją chemioterapią uzupełniającą. Chemioterapię wykorzystuje się również w przypadku leczenia raka jelita grubego, który rozprzestrzenił się do innych części ciała.

Chemioterapia po operacji raka jelita grubego
Chemioterapia po operacji jest nazywana chemioterapią uzupełniającą.

Twój lekarz może zalecić chemioterapię po tym, jak już dojdziesz do siebie po operacji. Wtedy chemioterapia będzie podawana jeśli istnieje ryzyko nawrotu nowotworu lub przerzutów, oraz wtedy gdy komórki rakowe zostały znalezione w węzłach chłonnych podczas operacji. Chemioterapia pomaga powstrzymać nowotwór od nawrotu.

Istnieją różne rodzaje chemioterapii wykorzystywanej w leczeniu po operacji raka jelita grubego.

Chemioterapia w przypadku zaawansowanego raka jelita grubego
Chemioterapia w przypadku zaawansowanego raka jelita nie stwarza dużych szans na wyleczenie nowotworu. Jednakże może zmniejszyć guza i przyczynić się do wydłużenia życia chorego. Inne cele wykorzystania chemioterapii to spowolnienie wzrostu raka i kontrolowanie takich objawów jak ból, utrata apetytu i spadek wagi.

Pacjent może otrzymać tabletki do przyjmowania w domu lub lek podawany dożylnie. Lekarz weźmie pod uwagę różne czynniki podczas wyboru najlepszego rozwiązania. Istotne będzie to, jakie kuracje pacjent już przeszedł i jak długie one były, oraz ile czasu upłynęło do nawrotu nowotworu. Wszystkie opcje leczenia zostaną przedyskutowane z pacjentem.

Niekiedy lekarze wykorzystują operację w celu usunięcia raka jelita, który rozprzestrzenił się do wątroby. To oznacza podawanie chemioterapii przed operacją w celu zmniejszenia nowotworu. Chemioterapia może być również podana po operacji.

Chemioterapia z radioterapią w przypadku raka jelita
Specjaliści często leczą raka jelita za pomocą radioterapii, zarówno przed i po operacji. Chemioterapia z użyciem Fluorouracilu (5FU) lub capecitabine sprawia, że komórki rakowe są bardziej wrażliwe na światło. Więc jest prawdopodobne, że pacjent będzie miał chemioterapię wraz z radioterapią. Ten rodzaj leczenia jest nazywany chemoradiacją, chemoradioterapią lub skojarzoną chemioterapią z radioterapią.

Przyjmowanie chemioterapii
Pacjent może otrzymać fluorouracil jako serię zatrzyków dożylnych lub jako kroplówkę (infuzja), lub jako infuzję poprzez pompę noszoną przez pacjenta 24 godziny na dobę. Pacjent może również przyjmować capecitabinę w tabletkach, codziennie rano i wieczorem podczas radioterapii.

Skutki uboczne chemoradioterapii
Przyjmowanie chemioterapii i radioterapii jednocześnie może sprawić, że efekty uboczne będą uciążliwe. Leczenie połączone może sprawić, że pacjent będzie czuć duże zmęczenie, mieć biegunkę, nudności, niską odporność na infekcje, częste parcie na mocz oraz odczuwać ból skóry w miejscu leczenia.

Skutki uboczne chemioterapii w przypadku raka jelita
Chemioterapia powoduje kilka ogólnych skutków ubocznych. Może to być spadek ilości zdrowych komórek krwi. To oznacza, że pacjent jest bardziej podatny na infekcje i odczuwa większe zmęczenie niż zazwyczaj. Ponadto mogą pojawić się krwawienia z nosa i inne problemy z krwawieniami.

Inne skutki uboczne chemioterapii w przypadku raka jelita to między innymi:

  • Nudności
  • Biegunka
  • Ból oczu
  • Suchość w ustach
  • Wypadanie lub przerzedzenie włosów
  • Zmiany w cyklu miesiączkowym

 

O co zapytać lekarza odnośnie chemioterapii raka jelita?

  • Dlaczego chemioterapia jest dla mnie zalecana?
  • Jaki jest cel leczenia?
  • Czy są inne opcje leczenia?
  • Jakie są długotrwałe i krótkotrwałe skutki uboczne?
  • Jakiej pomocy mogę się spodziewać w przypadku skutków ubocznych?
  • Czy jest coś, co pomoże mi w opanowaniu skutków ubocznych?
  • Czy mogę otrzymać pisemną informację na temat mojego leczenia?
  • Czy mogę podjąć leczenie w ambulatorium, czy też muszę zostać w szpitalu?
  • Jak często będę musiał pojawiać się w szpitalu?
  • Jak długo potrwa kuracja chemioterapią?
  • Skąd będzie wiadomo, że kuracja działa?
  • Czy jest dostępny numer telefonu, pod który mogę zadzwonić w przypadku zaniepokojenia między wizytami?

 

„Cancer Research UK, www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/bowel-cancer/ssLINK/TREATING-BOWEL-CANCER, Maj 2015″