+48 22 364 15 15
00 - 867 Warszawa ul. Chłodna 51

Rak piersi – leczenie

Spis treści: Leczenie raka piersi

1. Stadia
2. Statystyki i prognozy
3. Rodzaje leczenia
4. Operacja
5. Radioterapia
6. Obrzęk limfatyczny po leczeniu
7. Chemioterapia
8. Terapia hormonalna
9. Terapia biologiczna
10. Kontynuacja po raku piersi
11. Jeżeli wystąpi nawrót raka po leczeniu
12. Badania nad rakiem piersi
13. Pytania do Twojego lekarza

 

4. Rodzaje operacji raka piersi

Przed wykonaniem jakiejkolwiek operacji, Twój chirurg porozmawia z Tobą o najbardziej odpowiednim rodzaju operacji. Pamiętaj, że nie wykonają żadnej operacji bez Twojej zgody. Rodzaj operacji, jaką będziesz mieć zależy od rozmiaru raka w Twojej piersi, od tego czy rozprzestrzenił się na inne części ciała, rozmiaru Twoich piersi i Twoich osobistych życzeń. Możliwe, że będziesz musiała mieć usuniętą całą pierś (mastektomia), tylko guzek (lumpektomia lub szerokie miejscowe wycięcie), lub usuniętą część piersi (kwadrektomia). W przypadku usunięcia całej piersi możesz mieć wymodelowaną nową pierś podczas wstępnej operacji lub w późniejszym terminie. Możesz też wymagać radioterapii po operacji, szczególnie w przypadku operacji z zachowaniem piersi. Operacja z zachowaniem piersi oznacza odjęcie tylko raka i pozostawienie możliwie najwięcej zdrowej tkanki. Obejmuje to lumpektomię i kwadrektomię. Niektóre kobiety chcą zachować swoją pierś za wszelką cenę. Inne kobiety chcą mastektomii, ponieważ chcą czuć, że cały rak został usunięty lub nie chcą przechodzić radioterapii. Oba podejścia działają tak samo dobrze dla wczesnych raków piersi.

Sprawdzanie gruczołów limfatycznych pod ramieniem
Przed operacją będziesz mieć zazwyczaj badanie ultrasonograficzne gruczołów limfatycznych pod ramieniem. Jeżeli gruczoły limfatyczne wyglądają nieprawidłowo, Twój chirurg może pobrać trochę komórek lub płynu, aby sprawdzić pod kątem komórek rakowych. Twój chirurg może sprawdzić gruczoły limfatyczne za pomocą biopsji węzła wartowniczego. Wstrzykują małą ilość radioaktywnego płynu i barwnika do obszaru rakowego, aby znaleźć pierwszy węzeł (lub węzły), do którego płyn limfatyczny przechodzi do guza. Usuwają pierwsze zabarwione barwniki. Jeżeli gruczoły limfatyczne zawierają komórki rakowe, Twój chirurg usunie wszystko lub większość pozostałych węzłów z pod ramienia.

Jednodniowa operacja raka piersi
Możesz przejść lumpektomię lub mastektomię. Mogłaś słyszeć o tym jako o 23-godzinnej ścieżce leczenia piersi. Może to obejmować nocny pobyt w szpitalu. Operacja jest taka sama, jak w przypadku dłuższego pobytu w szpitalu. Badania ujawniły, że osoby po jednodniowej operacją nie mają większych problemów niż te, które zostają w szpitalu na dłużej.
Operacja jednodniowa nie jest dla wszystkich. Niektóre osoby mogą wymagać dłuższego pobytu w szpitalu z uwagi na stan zdrowia lub jeśli nie mają w domu osób, które będą je wpierać.
W dniach poprzedzających Twoją operację, będziesz poddana koniecznym badaniom i spotkasz ludzi, którzy będą o Ciebie dbać. Po operacji możesz od razu przyjmować płyny i leki przeciwbólowe, jeżeli będziesz ich potrzebowała. Po wybudzeniu będziesz mogła wrócić do domu.

Powrót do domu po operacji jednodniowej
Możesz obawiać się tak szybkiego powrotu do domu po operacji. Przed opuszczeniem szpitala pielęgniarka poda Ci informacje o tym, jak dbać o siebie, o swój dren (jeżeli będzie założony), o lekach przeciwbólowych i ćwiczeniach, jakich potrzebujesz. Upewnij się, że masz pismo dla swojego lekarza, numery kontaktowe do personelu, szpitala w przypadku problemów i daty następnych wizyt kontrolnych.

Operacja usunięcia raka piersi
Przed operacją możesz przejść kilka badań, służących sprawdzeniu Twojego stanu zdrowia. Twój chirurg, anestezjolog i pielęgniarka zajmująca się chorymi na raka piersi przedstawią Ci szczegółowo, co będzie się działo podczas operacji. Zadaj im tyle pytań, ile musisz. Im więcej wiesz o tym, co się stanie, tym mniej przerażające będzie się to wydawać. Natychmiast po operacji Po przebudzeniu będziesz miała rurki wprowadzone do ciała. Możesz mieć kroplówki do transfuzji krwi lub płynów, aż będziesz mogła ponownie jeść i pić. Możesz mieć jeden lub więcej drenów do odprowadzania płynu z ran. Rana będzie pokryta opatrunkiem.

Leki przeciwbólowe
Operacja na piersi i pasze może powodować na początku duży ból. Przez pierwszy tydzień możesz czuć ból, ale można go kontrolować za pomocą leków przeciwbólowych Niektóre szpitale mogą dać Ci elektroniczną pompę, przymocowaną do kroplówki, dawkującą leki przeciwbólowe. Stopniowo będziesz odczuwać mniejszy ból.

Po operacji
To, jak długo pozostaniesz w szpitalu, zależy od rodzaju operacji. Po operacji usunięcia guzka lub części Twojej piersi najpewniej zostaniesz w szpitalu przez dzień lub dwa. Po usunięciu całej piersi (mastektomia) zostaniesz w szpitalu najpewniej na kolejny dzień lub kilka dni. Po niektórych rodzajach rekonstrukcji piersi możliwe jest, że będziesz wymagała dłuższego pobytu w szpitalu.

Zaleca się noszenie luźnej odzieży, która nie będzie wywierać na ranę nacisku. Lekarze i pielęgniarki będą zachęcać Cię do poruszania się jak najwcześniej. Przez jakiś czas możesz odczuwać ból lub dyskomfort. Leki przeciwbólowe zazwyczaj kontrolują ból. W przypadku odczuwania bólu bezzwłocznie powiedz o tym lekarzowi lub pielęgniarce, aby mogli dostosować leki przeciwbólowe.

Ćwiczenia
Po mastektomii lub operacji na Twojej pasze pielęgniarka pokaże Ci ćwiczenia wspomagające powrót do zdrowia. Wykonuj ćwiczenia aż do momentu odzyskania pełnej ruchliwości w ramieniu. Nie podnoś dużych ciężarów i nie prowadź samochodu podczas gojenia się blizn. Dopóki Twój lekarz na to nie pozwoli, nie wykonuj prac domowych (takich jak odkurzanie, mycie podłóg lub sprzątanie) z wykorzystaniem danej ręki.

Sztuczna pierś
W przypadku usunięcia całej piersi (mastektomia), otrzymasz lekką sztuczną pierś (proteza) do włożenia do stanika. Po czasie około 4 do 6 tygodni będziesz gotowa na stałą protezę. Wiele rodzajów sztucznych piersi jest dostępnych za darmo z NHS. Twoja sztuczna pierś mieści się w staniku. Kobiety, którym została usunięta część piersi, mogą stosować protezę częściową lub skorupową.

Możliwe problemy po operacji
Po operacji niektóre kobiety mogą mieć problemy z infekcjami rany lub płynem gromadzącym się wokół miejsca operacji (zwane wysiękiem). Drętwienie lub mrowienie w górnej części ramienia są na początku normalne i powinny zaniknąć po kilku tygodniach lub miesiącach. Początkowa opuchlizna ramienia lub ręki jest także normalna, ale wymaga leczenia, jeżeli nie mija. Jeżeli martwisz się którymkolwiek z tych aspektów, skontaktuj się z chirurgiem lub pielęgniarką.

Rekonstrukcja piersi
Rekonstrukcja piersi jest operacją polegającą na wykonaniu nowej piersi po usunięciu tkanki piersi. Mastektomia oznacza, że chirurg usuwa całą tkankę piersi i większość pokrywającej ją skóry. Niektóre kobiety przechodzą rekonstrukcję piersi, po usunięciu części piersi.

Kiedy wykonać rekonstrukcję piersi
Rekonstrukcję piersi można wykonać w tym samym czasie, co operację usunięcia raka piersi lub w późniejszym terminie. Będziesz musiała przedyskutować ze swoim chirurgiem, która opcja jest dla Ciebie najlepsza.

Jak znaleźć chirurga
Rekonstrukcja jest bardzo specjalistyczną operacją. Jest zatem bardzo ważne, aby rekonstrukcję wykonał chirurg piersiowy lub plastyczny, doświadczony w tej technice. Aby znaleźć doświadczonego chirurga w okolicy, skontaktuj się ze swoim konsultantem lub lekarzem.

Rodzaje rekonstrukcji piersi
Są trzy główne opcje rekonstrukcji piersi:

  • implant zastępującą całość lub część piersi,
  • pierś wykonana z Twojej własnej tkanki,
  • kombinacja implantu i tkanki.

Wszystkie metody rekonstrukcji tworzą gładką pierś bez sutka. Są zalety i wady każdego rodzaju rekonstrukcji. Jest to coś, o czym możesz porozmawiać ze swoim chirurgiem plastycznym lub pielęgniarką.

Odtwarzanie sutka
Jeżeli chcesz mieć wykonany nowy sutek, jest kilka opcji. Możesz mieć

  • tatuaż lub przyciemnienie skóry w miejscu, gdzie znajdował się sutek;
  • nowy sutek wykonany z Twojej tkanki lub drugiego sutka;
  • naklejany lateksowy sutek z odlewu Twojego drugiego sutka.

Wszystkie opcje dają wrażenie, że masz sutek, ale nie ma on żadnego czucia i nie stwardnieje przy zimnie lub dotknięciu jak prawdziwy.

Operacja na drugiej piersi
Twój chirurg będzie się starał, aby Twoja nowa pierś była jak najbardziej podobna do drugiej piersi. W przybliżeniu 1 na 3 kobiety wymaga wykonania operacji na drugiej piersi, aby obie pasowały do siebie możliwie jak najlepiej.

Rekonstrukcja piersi za pomocą implantów
Dostępne są 2 główne rodzaje implantów. Są one wykonane z silikonu. Jeden rodzaj jest wypełniony żelem silikonowym a drugi sterylną słoną wodą (sól fizjologiczna). Operacja wszczepienia implantu jest najłatwiejszą metodą wykonania nowej piersi. Jedną z zalet jest to, że pozostawia bardzo małą bliznę. Jest tylko jedna blizna, ponieważ tkanka nie jest pobierana z innej części ciała. Ale pierś nie będzie sprawiała tak naturalnego wrażenia, jak w przypadku żywej tkanki. Mimo że silikon jest bezpieczny, implant jest ciałem obcym a Twoje własne ciało może uformować wokół niego torebkę. W przypadku niektórych kobiet przez lata może to powodować, że pierś będzie twarda i niewygodna i zmieni swój kształt. Konieczne będą zatem kolejne operacje. Jest to bardziej prawdopodobne w przypadku operacji wszczepienia implantu, niż rekonstrukcji z użyciem tkanki ciała.
Są dwa sposoby na wykonanie operacji wszczepienia implantu. Nie każdy sposób jest odpowiedni dla każdego pacjenta. Możliwe jest, że implant zostanie wszczepiony pod mięśnie klatki piersiowej podczas operacji usunięcia raka. Możesz też mieć ekspansję tkanki. Przy rekonstrukcji z zastosowaniem ekspansji tkanki Twoja skóra i mięśnie klatki piersiowej są powoli rozciągane a następnie chirurg umieszcza pod spodem odpowiedniej wielkości implant.

Implanty piersi a ryzyko innych chorób
Badacze sprawdzili, czy implanty wypełnione silikonowym żelem mogą powodować choroby tkanki łącznej lub choroby autoimmunologiczne. Wiele badań wykazało jednak, że nie występuje więcej przypadków tych chorób u kobiet posiadających implanty piersi z silikonowego żelu niż u ogólnej populacji. Nie ma więc dowodów, że silikon powoduje te choroby u kobiet posiadających implanty.

Ćwiczenia po rekonstrukcji piersi z zastosowaniem implantu
Ćwiczenia mają na celu pomóc Ci powrócić do normalnej aktywności i pełnego zakresu ruchu. Twój specjalista, pielęgniarka lub fizjoterapeuta powiedzą Ci, jakie ćwiczenia musisz wykonywać i kiedy. Możesz zacząć wykonywanie drobnych ćwiczeń i powoli zwiększać ilość ruchu przez kolejne tygodnie. Umożliwia to Twojemu ciału powrót do zdrowia. Zazwyczaj można normalnie używać ramienia do wysokości barku do wykonywania lekkich ćwiczeń dzień po operacji. Podczas pierwszych dwóch tygodni po operacji spróbuj zachowywać poprawną wyprostowaną sylwetkę i wykonywać lekkie ćwiczenia, takie jak wzruszanie ramionami i wykonywanie ramionami okręgów. Spróbuj unikać podnoszenia ramienia nad bark, rozciągania za plecami lub podnoszenia ciężarów większych niż worek cukru. Od 3 do 4 tygodnia możesz podnosić ramię ponad bark i wykonywać więcej ruchów. Ćwiczenia obejmują podnoszenie ramienia wzdłuż ściany, stojąc przy niej. Na tym etapie możesz już wykonywać prace domowe i kierować samochodem, o ile jesteś w stanie gwałtownie hamować, obsługiwać skrzynię biegów i hamulec ręczny. W 6 tygodniu powinnaś być w stanie wykonywać większość normalnych czynności. Podnoszenie ciężarów może nadal być problematyczne. Jeżeli potrzebujesz odzyskać siły, możesz poprosić fizjoterapeutę o dodatkowe ćwiczenia. Spróbuj odbudować swoją kondycję poprzez chodzenie i stopniowe zwiększanie odległości i prędkości. Kontynuuj wykonywanie ćwiczeń ramion, nawet po odzyskaniu pełnej mobilności. Jest to szczególnie ważne, jeżeli miałaś lub będziesz mieć radioterapię. Czasami ramię może być sztywniejsze. Jest to dość normalne i może trwać od roku do 18 miesięcy.

Kiedy poprosić o pomoc
Skontaktuj się z lekarzem w przypadku opuchlizny, uczucia ciepła w miejscu operacji lub w przypadku bólu czy nadmiernej trudności wykonywania jakichkolwiek ćwiczeń.

Rekonstrukcja piersi z użyciem tkanki
Chirurdzy mogą zastosować różne techniki, aby stworzyć nową pierś. Mogą wykonać operację z wykorzystaniem wolnego płata. Oznacza to, że skóra, tłuszcz i mięsień (płat) są pobierane z innej części Twojego ciała i formowane w pierś. Płaty wymagają dobrego ukrwienia do przeżycia. Chirurg zostawi płat podłączony do oryginalnych naczyń krwionośnych lub podłączy go do naczyń krwionośnych pod ramieniem albo w ścianie klatki piersiowej.

Rekonstrukcję z płata można wykonać w tym samym czasie co mastektomię lub po pewnym czasie (opóźniona rekonstrukcja). Jeżeli wymagasz radioterapii po mastektomii, nie będzie mieć to bezpośredniego wpływu na płat, ale może spowodować zmiany zrekonstruowanej piersi w przyszłości.

Przy innych rodzajach rekonstrukcji wykorzystuje się tylko skórę i tłuszcz do uformowania kształtu piersi. Twój chirurg może pobrać skórę i tłuszcz z podbrzusza, pośladków, uda lub pleców.

Przeszczep tłuszczu do modelowania piersi
W celu lekkiego wymodelowania kształtu piersi możesz wymagać przeszczepu tłuszczu po rekonstrukcji piersi. Twój chirurg usuwa tłuszcz z jednego obszaru piersi i wstrzykuje go do zagłębień w zrekonstruowanej piersi, aby nadać jej normalny kształt. Nazywa się to lipomodellingiem. Chirurg może także pobrać tłuszcz z innych części ciała za pomocą techniki liposukcji.

Ćwiczenia po rekonstrukcji piersi z wykorzystaniem mięśni z pleców
Ćwiczenia mają na celu pomóc Ci powrócić do normalnej aktywności i pełnego zakresu ruchu. Twój specjalista, pielęgniarka lub fizjoterapeuta powiedzą Ci, jakie ćwiczenia musisz wykonywać i kiedy. Możesz zacząć wykonywanie drobnych ćwiczeń i powoli zwiększać zakres ruchu przez kilka tygodni, aby dać ciału czas na gojenie. Podczas pierwszych dwóch tygodni po operacji możesz normalnie używać ramienia do wysokości barku, wykonując lekkie czynności. Spróbuj jednak unikać podnoszenia ramienia ponad bark, podnoszenia lub pchania z ramieniem po stronie, po której przeprowadzona została operacja i podnoszenia rzeczy cięższych niż paczka cukru. Spróbuj zachowywać poprawną wyprostowaną sylwetkę i wykonywać lekkie ćwiczenia, takie jak wzruszanie ramionami i kręcenie ramionami. Od około 3 tygodnia po operacji kontynuuj ćwiczenia.

Możesz teraz podnosić ramię ponad bark i wykonywać ćwiczenia, takie jak

  • umieszczanie ręki za głową i poruszanie jej w dół, w kierunku karku;
  • umieszczanie ramienia na operowanej stronie za plecami na wysokości pośladków i podnoszenie na wysokość paska stanika.

Pomiędzy 4 a 6 tygodniem po operacji rozpocznij ruszanie ramieniem i barkiem, ale nadal unikaj podnoszenia ciężarów. Twoim celem jest osiągnięcie niemal pełnego zakresu ruchu. Wykonuj ćwiczenia, takie jak przytulanie drzewa – wyobraź sobie, że przytulasz drzewo rosnące przed tobą. Złącz ręce z przodu po obu stronach drzewa. Od 6 do 8 tygodnia od operacji powinnaś móc lub prawie móc wykonywać pełny zakres ruchów i lekkie prace domowe. Możesz także wykonywać więcej ćwiczeń, takich jak zwiększenie odległości spacerów i zwiększenie tempa. Po 12 tygodniach powinnaś móc robić wszystko, co robiłaś przed operacją, również uprawiać sport, ale zwiększaj obciążenie stopniowo.

Kiedy poprosić o pomoc
Skontaktuj się z lekarzem w przypadku opuchlizny, uczucia ciepła w miejscu wykonania operacji lub w przypadku bólu czy trudności w wykonywaniu jakichkolwiek ćwiczeń.

Możliwe problemy z rekonstrukcją piersi
Niektóre kobiety doznają komplikacji zaraz po operacji rekonstrukcji piersi, takich jak infekcja rany, płyn pod raną (seroma), ból i dyskomfort. Jeżeli wystąpi infekcja rany przy implancie piersi, implant może wymagać usunięcia. Będziesz musiała wtedy odczekać około 3 miesiące przed otrzymaniem nowego implantu. Jednym z głównych problemów z rekonstrukcją z zastosowaniem tkanki ciała jest to, że tkanka stosowana do utworzenia nowej piersi (płat) może obumrzeć. Jeżeli cała tkanka obumrze, będziesz musiała odczekać od 6 do 12 miesięcy przed ponowną próbą wykonania rekonstrukcji. Zdarza się to w przypadku niewielu kobiet.

Długofalowe problemy z rekonstrukcją z zastosowaniem tkanki ciała.
W przypadku problemów z przepływem krwi do nowej piersi część tkanki z czasem obumrze. Ten obszar będzie powodował ból i będzie twardy, następnie skurczy się do twardej blizny w piersi. Może to prowadzić do zmniejszenia się piersi. Po rekonstrukcji z użyciem tkanki z podbrzusza (brzuch), występuje małe ryzyko przepukliny w przyszłości. Przepuklina występuje, gdy struktury za ścianą mięśnia przeciskają się przez nią. Możesz także mieć małe zmarszczki skóry i tłuszczu na jednym z końców blizny na podbrzuszu. Możesz wymagać małej liposukcji w celu pozbycia się ich. Długofalowe problemy z rekonstrukcją z zastosowaniem implantu Wokół implantu może się uformować włóknista struktura. Kapsuła może się skurczyć, ściskając implant. Zdarza się to u około 1 na 6 pacjentek. Powoduje to, że pierś jest obolała i twarda i zmienia kształt. Możesz potrzebować wyjęcia implantu. Wiele kobiet martwi się o wyciek z implantu, ale jest to wielce nieprawdopodobne bez poważnych urazów piersi. Wyciek może spowodować opuchliznę gruczołów limfatycznych, ale nie powoduje zazwyczaj innych problemów.

O co pytać lekarza w sprawie operacji usunięcia raka piersi
Operacja raka piersi jest skomplikowanym tematem. Poniżej zamieszczono niektóre z tych pytań, które zapewne zadasz swojemu lekarzowi.

Przed operacją

  • Jakiej operacji potrzebuję?
  • Jak dokładnie nazywa się ta operacja?
  • Czy będę potrzebowała więcej niż jedną operację?
  • Czy mam wybór pomiędzy usunięciem guzka a usunięciem całej piersi?
  • Czy mogę uniknąć radioterapii dzięki mastektomii?
  • Czy jest jakieś leczenie raka, jakie powinnam przejść przed operacją?
  • Czy mogę uniknąć mastektomii dzięki leczeniu zmniejszającym mojego raka?
  • Jak będzie wyglądać moja pierś po operacji?
  • Jak będą wyglądać blizny?
  • Czy przed operacją mogę zobaczyć się z pielęgniarką?
  • Czy mogę spotkać się z innymi kobietami, które miały wykonany ten rodzaj operacji raka piersi?
  • Jak operacja wpłynie na mnie i jak długo będę dochodzić do siebie?
  • Jak będą zbadane moje gruczoły limfatyczne? Jaki będzie miało to na mnie wpływ?
  • Jak będzie kontrolowany mój ból po operacji?
  • Czy powinnam przestać palić przed operacją i czy to pomoże?
  • Czy powinna przestać brać HRT?
  • Czy będę wymagać innego leczenia po operacji?

Jeżeli wymagasz wykonania mastektomii

  • Dlaczego potrzebuję mastektomii?
  • Czy w moim przypadku najlepsze będzie wykonanie rekonstrukcji w trakcie mastektomii?
  • Czy mogę przejść rekonstrukcję piersi w tym samym czasie co mastektomię?
  • Co zrobicie z moim sutkiem?
  • Czy mogę mieć rekonstrukcję sutka?
  • Czy będę musiała nosić sztuczny sutek?

Rekonstrukcja piersi

  • Czy rekonstrukcja piersi jest dla mnie odpowiednia?
  • Czy zalecane jest dla mnie wykonanie rekonstrukcji piersi w trakcie mastektomii?
  • Jeżeli nie jest zalecane wykonanie rekonstrukcji w tym samym czasie, czy mogę prosić o wyjaśnienie dlaczego?
  • Jaka metoda byłaby dla mnie najlepsza – czy mam wybór?
  • Jakie są zalety i ryzyko każdej z metod?
  • Co z moim sutkiem?
  • Czy mogę mieć rekonstrukcję sutka?
  • Czy będę musiała nosić sztuczny sutek?
  • Czy w szpitalu jest specjalista wykonujący rekonstrukcję piersi?
  • Jeżeli nie ma specjalisty od rekonstrukcji piersi w szpitalu, czy mogę prosić o polecenie chirurga z mojej okolicy?
  • Jak często chirurg wykonuje taką operację?
  • Czy mogę zobaczyć zdjęcia z innych rekonstrukcji jakie pan wykonał?
  • Czy mogę dostać kontakt do innych pacjentów, którzy przeszli tego typu rekonstrukcję?
  • Czy będę miała blizny?
  • Gdzie będą umiejscowione blizny i jak będą wyglądać?
  • Jak będzie kontrolowany mój ból po operacji?
  • Jak długo będę dochodziła do siebie po operacji?
  • Z doświadczenia, jak często występują komplikacje?
  • Jakie komplikacje są najczęstsze?
  • Czy jest lista oczekujących na mojego rodzaju operację?

Po operacji

  • Jak długo będę musiała zostać w szpitalu?
  • Co mogę zrobić, żeby przyspieszyć swój powrót do zdrowia?
  • Jakie ćwiczenia powinnam wykonywać na ramię i bark?
  • Czy będę się widzieć z pielęgniarką po operacji?
  • Jakie inne wsparcie jest dostępne w mojej okolicy dla osób z rakiem?
  • Czym jest obrzęk limfatyczny – jak mogę mu zapobiec?
  • Jak długo będę dochodziła do normalnego stanu?
  • Po jakim czasie będę mogła prowadzić samochód, wykonywać prace domowe, sport?
  • Jakie prace domowe mogę wykonywać po powrocie do domu?
  • Czy jest coś, czego powinnam unikać?
  • Czy mogę jechać za granicę?
  • Czy mogę latać samolotem?
  • Czy operacja będzie miała wpływ na moje ubezpieczenie podróżne i ubezpieczenie zdrowotne?

 

5. O radioterapii raka piersi

Radioterapia jest leczeniem raka za pomocą promieniowania. Jest to powszechne leczenie raka piersi. Po operacji piersi radioterapia może obniżyć ryzyko nawrotu raka w piersi.

Jak i gdzie odbywa się radioterapia
Leczenie odbywa się na szpitalnym oddziale radioterapii. Leczenie może odbywać się raz dziennie, od poniedziałku do piątku, przez 3 tygodnie co drugi dzień przez 5 tygodni. Zazwyczaj w weekendy nie odbywa się leczenie. Na leczenie będziesz udawać się za każdym razem do szpitala. Na pierwszej będziesz leżała pod specjalnym tomografem. Lekarze używają tego urządzenia do planowania leczenia. Radiografy wykonają jeden lub kilka małych tatuaży na Twojej skórze. Są one stosowane do wyrównywania maszyny służącej do radioterapii. Lekarz może również narysować znaczniki flamastrem na Twoim ciele. Każde leczenie zajmuje tylko kilka minut. Leczenie nie boli i nie powoduje, że będziesz radioaktywna.

Rzadko pojedynczy zabieg radioterapii przeprowadza się na tkance piersi podczas operacji. Nie jest jednak jasne, czy ma to takie samo działanie długofalowe, jak zewnętrzna radioterapia. Innym, rzadziej stosowanym leczeniem jest umieszczanie radioaktywnych rurek w obszarze piersi, gdzie został usunięty guz. Lekarze nazywają to wewnętrzną radioterapią lub brachyterapią.

Skutki uboczne podczas leczenia
Radioterapia powoduje czasem skutki uboczne podczas leczenia. Mogą występować zaczerwienienia i ból skóry, dyskomfort i opuchlizna piersi lub zmęczenie. Skutki ustępują wraz z zakończeniem leczenia. Przez kolejne miesiące możesz jednak odczuwać zmęczenie.

Skutki innego leczenia
Radioterapia może oznaczać, że nie możesz przejść niektórych rodzajów rekonstrukcji, ponieważ może zmniejszyć przepływ krwi do tkanki piersi. Niektóre techniki rekonstrukcyjne wymagają bardzo dobrego przepływu krwi.

Po leczeniu
Radioterapia może powodować długotrwałe obciążenie skóry i tkanki piersi pozostałej po operacji. Pozostała tkanka piersi może wydawać się bardziej zbita i może stopniowo się obkurczać. U niektórych kobiet staje się bardziej wrażliwa. Możesz mieć małe czerwone znaki na skórze, spowodowane przez pęknięcia drobnych naczynek krwionośnych. Nie jest to szkodliwe. Skóra może być ciemniejsza i bardziej wrażliwa i jest ważne, aby chronić ją przed słońcem. W przypadku wystąpienia opuchlizny piersi skontaktuj się z lekarzem lub odpowiednią pielęgniarką. Radioterapia może powodować problemy z naturalnym drenażem tych tkanek. Opuchlizna nosi nazwę obrzęku limfatycznego.

Długotrwałe skutki uboczne
Na dzień dzisiejszy najczęstszym długotrwałym skutkiem ubocznym są zmiany w wyglądzie opisane powyżej. Ulepszenie technik radioterapii sprawiło, że poważniejsze skutki uboczne są coraz rzadsze. Jeżeli jesteś zaniepokojona skutkami ubocznymi, porozmawiaj ze specjalistą od radioterapii i pielęgniarką zajmującą się opieką nad osobami z rakiem piersi lub sprawdź naszą stronę internetową i informacje na niej zawarte.

O co pytać lekarza o radioterapii w przypadku raka piersi
Niektóre z pytań, jakie będziesz zapewne chciała zadać swojemu lekarzowi

  • Dlaczego zalecana jest dla mnie radioterapia?
  • Co będzie obejmować leczenie i jak długo będzie trwało?
  • Jakie miejsca będą leczone?
  • Czy rodzaj radioterapii zmieniający kształt i siłę promienia (IMRT) jest dla mnie odpowiedni?
  • Czy rodzaj radioterapii wykorzystujący częste skany do kontroli umiejscowienia raka (4-wymiarowa radioterapia adaptywna) jest dla mnie odpowiednia?
  • Gdzie mogę otrzymać radioterapię?
  • Czy są dostępne inne opcje leczenia?
  • Czy wystąpią inne skutki uboczne podczas leczenia?
  • Czym mogę załagodzić podrażnienie skóry?
  • Czy będę musiała wziąć wolne z pracy na cały czas trwania leczenia?
  • Czy mogę otrzymać pomoc z kosztami podróży do i ze szpitala?
  • Jakie są długotrwałe skutki uboczne?
  • Jakie jest ryzyko wystąpienia u mnie długotrwałych skutków ubocznych?
  • Czy poddanie mnie radioterapii będzie miało wpływ na późniejszą rekonstrukcję piersi?
  • Czy jest jakiś numer telefonu, na który mogę zadzwonić jeżeli będę się o coś martwiła?
  • Z kim mogę się skontaktować, aby otrzymać wsparcie emocjonalne?

 

6. Obrzęk limfatyczny po leczeniu raka piersi

Obrzęk limfatyczny oznacza długotrwały (chroniczny) obrzęk. Rak lub jego leczenie może mieć wpływ na kanały odprowadzania płynu układu limfatycznego. Płyn nie jest odprowadzany w normalny sposób, co powoduje miejscową opuchliznę. Po leczeniu raka piersi, takim jak usunięcie gruczołów limfatycznych lub radioterapii na pachę, u około 1 osoby na 5 występuje obrzęk limfatyczny ramienia. U niektórych osób występuje nagromadzenie się płynu w obszarze piersi, ale nie jest to częste. Nieleczony obrzęk limfatyczny pogorszy się. Może to być bolesne i powodować problemy z ruszaniem ramieniem.

Zapobieganie obrzękowi limfatycznemu
Po leczeniu niektóre rzeczy mogą zwiększyć ryzyko wystąpienia obrzęku limfatycznego. Obejmuje to infekcję miejsca nacięcia lub zadraśnięcie, ukąszenia owadów, poważne poparzenia słoneczne i przedwczesne przeciążanie ramienia. Unikanie tych rzeczy może zmniejszyć ryzyko wystąpienia obrzęku limfatycznego. Będziesz musiała o to dbać do końca życia. Nie jest jasne, czy otrzymywanie zastrzyków lub pobieranie krwi w ramię po stronie operacji może zwiększyć ryzyko wystąpienia obrzęku limfatycznego.

Leczenie obrzęku limfatycznego
Obrzęku limfatycznego nie można całkowicie wyleczyć. Specjaliści mogą jednak leczyć objawy. Stosują elastyczne rękawy lub bandaże albo specjalne masaże i ćwiczenia. Pokazują sposób zakładania rękawów i wykonywania ćwiczeń. Poprawa może nastąpić po kilku tygodniach. Przy pierwszym objawie obrzęku ramienia skontaktuj się z lekarzem lub pielęgniarką. Radzenie sobie z obrzękiem limfatycznym nie jest łatwe, ale jest wiele organizacji oferujących pomoc i wsparcie.

 

7. Chemioterapia przy raku piersi

Chemioterapia oznacza leczenie za pomocą lekarstw zabijających komórki rakowe. Przy raku piersi możliwe jest zastosowanie chemioterapii

  • przed operacją w celu zmniejszenia guza,
  • po operacji w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia przerzutów lub nawrotu,
  • jako leczenia raka piersi po przerzucie lub nawrocie.

Sposób przyjmowania chemioterapii
Chemioterapia dostępna jest w formie tabletek lub kapsułek, ale najczęściej ma formę leków dożylnych. Zazwyczaj otrzymuje się połączenie 3 lub 4 leków chemoterapeutycznych na raz. W niektórych przypadkach możesz otrzymywać tylko jeden. Chemioterapia jest Twoim kierunkiem leczenia. Często otrzymujesz leki co 1 lub 5 dni, a następnie jest przerwa około 3 do 4 tygodni. Stanowi to jeden cykl chemioterapii. Następnie cykl jest powtarzany. Możesz mieć do 8 cykli, tak więc pełny proces leczenia może zająć do 8 miesięcy. Będziesz najpewniej otrzymywać chemioterapię w przychodni. Może być też tak, że spędzisz w szpitalu kilka dni.

Inne leki i profilaktyka
Porozmawiaj ze swoim specjalistą o innych tabletkach lub lekach przyjmowanych podczas leczenia, w tym preparatach ziołowych i medycynie alternatywnej oraz suplementach diety. Istnieje ryzyko interakcji między nimi a lekami chemoterapeutycznymi.

Skutki uboczne chemioterapii raka piersi
Chemioterapia wpływa różnie na różnych ludzi. Różne lekarstwa chemoterapeutyczne powodują różne skutki uboczne. Twój lekarz lub pielęgniarka powiedzą, co może się stać, ale nie są w stanie przewidzieć skutków Twojego leczenia. Chemioterapia może obniżyć liczbę zdrowych białych krwinek, czerwonych krwinek i płytek krwi. Może to oznaczać większe ryzyko wystąpienia infekcji, zwiększonego zmęczenia lub problemów z krwawieniem. Zmęczenie i osłabienie są najczęstszymi skutkami ubocznymi chemioterapii. Mogą trwać przez kilka miesięcy po zakończeniu leczenia. Inne skutki uboczne mogą obejmować nudności i wymioty, utratę włosów lub chudnięcie, owrzodzenie jamy ustnej, biegunkę lub zatwardzenie, zmiany miesiączkowania i ból oczu.

Powiedz lekarzowi lub pielęgniarce o występujących u Ciebie skutkach ubocznych.
Często dostępne są środki, aby temu zaradzić.

Długofalowe skutki uboczne
Jeżeli nie przechodziłaś menopauzy, musisz wiedzieć, że chemioterapia może wpłynąć na możliwość zajścia w ciążę. Miesiączkowanie może ustać. Może się wznowić po 6 miesiącach do roku od zakończenia leczenia. Może też nigdy nie powrócić i możesz przejść wcześniejszą menopauzę. Możesz mieć objawy menopauzy, takie jak uderzenia gorąca i potliwość. Istnieją sposoby na zachowanie płodności podczas leczenia niektórych kobiet.

O co pytać lekarza w sprawie chemioterapii przy raku piersi
Niektóre z pytań, jakie będziesz zapewne chciała zadać swojemu lekarzowi

  • Dlaczego zalecana jest dla mnie chemioterapia?
  • Czy mogę wybrać inną metodę leczenia?
  • Jaki jest cel leczenia?
  • Jakie leki będę przyjmowała i czy jest możliwość ich wyboru?
  • Jakie są krótkotrwałe i długotrwałe skutki uboczne?
  • Czy istnieje leczenie, po którym nie wypadną mi włosy?
  • Czy istnieje leczenie, które nie wpłynie na moją płodność?
  • Jak chemioterapia wpłynie na mój układ immunologiczny i czy powinnam przyjmować jakieś środki, aby go wzmocnić?
  • Jak długo będzie trwał proces leczenia?
  • Co mogę zrobić przy wystąpieniu skutków ubocznych podczas chemioterapii?
  • Skąd będę wiedziała, że przechodzę infekcję?
  • Czy jest jakiś numer telefonu, na który mogę zadzwonić jeżeli będę się o coś martwiła?

Rodzaje terapii hormonalnej raka piersi
Żeńskie hormony estrogen i progesteron mogą wyzwolić wzrost niektórych komórek rakowych. Tak więc niektóre leki lub metody wykorzystuje się do zmniejszenia poziomów estrogenu i progesteronu lub zablokowania ich wpływu. Terapie hormonalną możesz przejść przed lub po operacji albo przy leczeniu nawrotu raka. Niektóre starsze kobiety mogą być poddane terapii hormonalnej, jeżeli nie mogą przejść operacji z uwagi na stan zdrowia lub gdy jej nie chcą.

Zazwyczaj terapię hormonalną przechodzi się po operacji. Dowiedziono, że terapia hormonalna ogranicza ryzyko nawrotu raka piersi o dodatnim receptora estrogenu. Zazwyczaj terapia trwa 5 lat0. Jeżeli Twoje komórki rakowe nie posiadają receptorów estrogenu, terapia hormonalna prawdopodobnie nie zadziała. Twój specjalista może zasugerować przeprowadzenie chemioterapii po operacji.

„Cancer Research UK, www. cancerresearchuk.org/about-cancer, Maj 2015”