+48 22 364 15 15
00 - 867 Warszawa ul. Chłodna 51

Nowotwór płuc

Spis treści: Nowotwór płuc

  1. Płuca
  2. Rak płuc – zagrożenia i przyczyny
  3. Badanie przesiewowe w kierunku raka płuc
  4. Objawy raka płuc
  5. Rodzaje raka płuc
  6. Czy należy zgłosić się do specjalisty chorób płuc?
  7. Badania w kierunku raka płuc
  8. Pytania dla twojego lekarza

1. Płuca

Płuca doprowadzają tlen do naszego organizmu i dostarczają go do krwiobiegu, tak aby mógł dotrzeć do każdej komórki. Płuca są częścią układu, który jest odpowiedzialny za oddychanie – układu oddechowego.

Części układu oddechowego
Tchawica dzieli się na dwie drogi oddechowe: prawe oskrzele główne i lewe oskrzele główne. Każde z nich odpowiednio prowadzi do płuca. Wewnątrz płuc dzielą się na mniejsze przewody – oskrzela płatowe. Istnieją dwa oskrzela płatowe po lewej stronie i trzy po prawej. Każde z oskrzeli płatowych dzieli się na mniejsze przewody zwane oskrzelikami. Na końcu oskrzelików są niewielkie woreczki zwane pęcherzykami. W pęcherzykach, tlen jest transportowany do krwiobiegu w celu przekazania go dalej do organizmu. Dwutlenek węgla przemieszcza się do pęcherzyków z krwiobiegu w celu wydechu.

Grafika przedstawia części układu oddechowego

Grafika przedstawia części układu oddechowego

Prawe płuco dzieli się na trzy części: płat górny, płat środkowy i płat dolny. Lewe płuco dzieli się na dwie części: płat górny i płat dolny.

Węzły chłonne
W pobliżu płuc i dróg oddechowych zlokalizowane są węzły chłonne (również zwane gruczołami limfatycznymi). Są niewielkimi gruczołami w kształcie fasoli, które filtrują płyn z tkanki płucnej. Komórki rakowe mogą się wyodrębnić się z guza w płucach i zatrzymują się w pobliskich węzłach chłonnych.

Opłucna
Opłucna składa się z dwóch włóknistych powłok pokrywających płuca. Przestrzeń pomiędzy opłucną to jama opłucnej. Opłucne produkują płyn, który je nawilża. Ten płyn pozwala opłucnym na swobodny i gładki ruch jednej nad drugą podczas oddychania.

Grafika przedstawia części układu oddechowego

Grafika przedstawia części układu oddechowego

Komórki raka płuc mogą niekiedy się rozprzestrzenić do opłucnej. Komórki te podrażniają opłucną i sprawiają, że powstaje nadmiar płynu, który kumuluje się i uciska płuco. Jest to wysięk opłucnowy. Chory nie może wtedy dobrze oddychać i odczuwa zadyszkę.

2. Rak płuc – zagrożenia i przyczyny

Rak płuc jest drugim najpowszechniejszym nowotworem w Wielkiej Brytanii. Jest jednym z niewielu nowotworów, gdzie przyczyna jest jasna w większości przypadków.

Palenie a rak płuc
Najczęstszą przyczyną raka płuc jest palenie. Mimo, że niektórzy chorzy na raka płuc nigdy nie palili, palenie powoduje więcej niż 8 na 10 zachorowań.

Im więcej papierosów palisz, tym bardziej prawdopodobne jest że zachorujesz na raka płuc. Jednakże czas, przez jaki jesteś palaczem jest również ważny. Rozpoczęcie palenia w młodym wieku również znacząco zwiększa ryzyko. Palenie papierosów jest główną przyczyną raka płuc. Osoby palące fajkę i cygara są nadal bardziej narażone na zachorowanie na raka płuc niż niepalący. Bierne palenie (wdychanie dymu papierosowego wydychanego przez palących) również zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc, ale ryzyko to jest o wiele mniejsze, niż w przypadku jakby dana osoba sama była palaczem.

Zaprzestanie palenia zmniejsza ryzyko zachorowania na raka płuc w odróżnieniu do kontynuowania palenia. Nie ważne jak długo się pali, zawsze jest warto rzucić ten nałóg. Nawet długoletni palacze, którzy rzucili palenie po 60. roku życia nadal mogą zyskać cenne lata.

Inne czynniki ryzyka
Radon jest naturalnie występującym gazem radioaktywnym, który może wydobywać się z gleby. Ten gaz również może być przyczyną raka płuc, zwłaszcza w przypadku palących. Radon zwykle nie jest problemem na zewnątrz, jednakże jego poziom może wzrastać w budynkach. Inne czynniki ryzyka to:

  • Bycie wystawionym na działanie chemikaliów
  • Zanieczyszczenie powietrza
  • Wcześniejsze choroby płuc
  • Historia zachorowań na raka płuc w rodzinie
  • Leczenie raka w przeszłości
  • Niska odporność

W przypadku niektórych chorych na raka płuc, nie ma oczywistego czynnika ryzyka.

Ochrona przed rakiem płuc
Zaprzestanie palenia jest najważniejszą zmianą, jaką można zrobić. Jednakże inne zmiany w trybie życia, takie jak jedzenie większej ilości owoców i warzyw, również mogą zredukować ryzyko zachorowania na raka płuc.

3. Badanie przesiewowe w kierunku raka płuc

Badanie przesiewowe oznacza przebadanie ludzi w celu wykrycia jak najwcześniejszych stadiów choroby zanim pojawią się jakiekolwiek objawy. Zanim może zostać przeprowadzone badanie przesiewowe w kierunku jakiegokolwiek nowotworu, lekarz musi dobrać dokładny i bezpieczny rodzaj testu. Test musi być rzetelny w znajdowaniu obecnych nowotworów. Jednakże, nie może on pokazywać, że istnieje nowotwór, jeśli go nie ma (wynik fałszywie dodatni).

Aktualnie nie ma narodowego programu badań przesiewowych w kierunku raka płuc w Wielkiej Brytanii. Ażeby wprowadzić takie badania, należy stworzyć szybki i prosty test, który nie jest szkodliwy i drogi. Obecnie jeszcze nie ma takiego testu.

Rak płuc jest zwykle wychwytywany podczas prześwietlenia RTG płuc. Ale zanim zostanie w ten sposób zdiagnozowany, często jest już dosyć zaawansowany. Badacze próbują znaleźć inne metody badań, które mogą pomóc zdiagnozować raka płuc wcześniej.

Badacze próbują wynaleźć testy do badań przesiewowych, które mogą pomóc w szybszym zdiagnozowaniu raka. Aktualnie badane są: spiralna tomografia komputerowa i specjalny rodzaj bronchoskopii. Badane są również testy na substancje obecne w ciele (biomarkery), które mogą pokazać, że rozwija się rak płuc zanim pojawią się u chorego jakiekolwiek objawy.

4. Objawy raka płuc

Rak płuc może spowodować następujące objawy:

  • Częsty kaszel
  • Zmiany w kaszlu przez dłuższy czas
  • Zadyszka
  • Krwawa plwocina
  • Ból podczas oddychania lub kaszlu
  • Utrata apetytu
  • Uczucie zmęczenia
  • Utrata wagi

Mniej powszechne objawy raka płuc
Istnieją inne objawy raka płuc, które są mniej powszechne. Zwykle są związane z zaawansowanym rakiem płuc. Są to:

  • Zachrypnięty głos
  • Trudności w przełykaniu
  • Opuchlizna na twarzy lub szyi
  • Zmiany w kształcie palców i paznokci – pałeczkowatość palców
  • Zadyszka spowodowana płynem wokół płuc (wysięk opłucnowy)
  • Ból lub dyskomfort pod żebrami po prawej stronie (pochodzący od komórek rakowych w wątrobie)

Wszystkie te objawy mogą być spowodowane innymi schorzeniami poza rakiem płuc. Niektóre typy raka płuc mogą powodować produkcję hormonów, powodując objawy, które zdają się nie mieć nic wspólnego z płucami.

 

„Cancer Research UK, http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/lung-cancer/ssLINK/About-Lung-Cancer, Maj 2015″