+48 22 364 15 15
00 - 867 Warszawa ul. Chłodna 51

Rak jajnika

Spis treści: O raku jajnika

  1. Jajniki
  2. Torbiele jajników
  3. Ryzyko i przyczyny raka jajnika
  4. Badania przesiewowe
  5. Objawy raka jajnika
  6. Czy powinnam umówić się do specjalisty?
  7. Rodzaje raka jajnika
  8. Pytania do Twojego lekarza odnośnie do raka jajnika

1. Jajniki

Jajniki są częścią kobiecego układu rozrodczego. Układ rozrodczy składa się z pochwy, macicy lub łona (obejmującego szyjkę macicy), jajowodów i jajników. W układzie rozrodczym są dwa jajniki, po jednym po każdej stronie ciała.

Schemat pokazujący części żeńskiego układu rozrodczego

Schemat pokazujący części żeńskiego układu rozrodczego

U płodnej kobiety jajniki produkują co miesiąc jajeczka. Jajniki produkują także żeńskie hormony płciowe – estrogen i progesteron. Jajniki produkują te hormony przez całe Twoje życie w okresie, kiedy możesz zajść w ciąż. Hormony kontrolują Twój cykl menstruacyjny. Wraz z wiekiem i nadejściem menopauzy jajniki produkują coraz mniej tych hormonów a miesiączkowanie w końcu ustaje.

2. Torbiele jajników

Przed menopauzą w jajnikach płodnych kobiet co miesiąc wraz z jajeczkiem rozwijają się cysty. Normalnie zanikają one po kilku miesiącach. Cysty są napełnionymi płynem workami. Nie mają one zazwyczaj nowotworowego charakteru. Wymagają jednak zbadania, jeżeli pozostają tam dłużej niż normalnie, są nieprawidłowo duże, powodują objawy lub jeżeli występują po menopauzie.

3. Ryzyko i przyczyny raka jajnika

Rak jajnika jest piątym najczęstszym rakiem u kobiet w Wielkiej Brytanii. Niniejsze informacje odnoszą się do nabłonkowego raka jajnika, stanowiącego niemal 9 z 10 (90%) nowotworów jajnika. Nabłonkowy oznacza, że znajduje się w warstwie powierzchniowej. Jest to więc rak powierzchniowy pokrywający jajnik.

Nie wiemy, co dokładnie powoduje powstanie nabłonkowego raka jajnika. Istnieją jednak czynniki mogące zwiększyć ryzyko jego wystąpienia. Inne czynniki natomiast wydają się zmniejszać to ryzyko.

Podobnie jak w przypadku większości nowotworów, ryzyko rozwoju raka jajnika zwiększa się z wiekiem. W większości przypadków występuje u kobiet po menopauzie. Historia rodzinna raka jest najważniejszym czynnikiem dla raka jajnika. Około 1 na 10 nowotworów jajnika (10%) spowodowanych jest przez dziedziczony błędny gen.

Innymi możliwymi czynnikami ryzyka są niepłodność, stosowanie HRT, nadwaga lub duży wzrost i endometrioza.

4. Badania przesiewowe w kierunku raka jajnika

Zanim możliwe będzie wykonanie badania przesiewowego na jakikolwiek rodzaj raka, lekarze muszą mieć do dyspozycji precyzyjne badanie. Badanie musi być rzetelne przy wykrywaniu występujących obecnie nowotworów. Nie może również dawać fałszywie pozytywnego wyniku u osób, które nie mają raka.

W tym momencie nie ma badania przesiewowego, które jest wystarczająco dokładne i rzetelne, by wykrywać raka jajnika u ogólnej populacji. Prowadzi się jednak próby kliniczne zajmujące się badaniami przesiewowymi. Oczekuje się publikacji wyników dużej próby w Wielkiej Brytanii w 2015 roku.

Badania przesiewowe kobiet o podwyższonym ryzyku
Wyższe niż standardowe ryzyko oznacza posiadanie 2 lub więcej członków rodziny z tej samej strony, zdiagnozowanych z rakiem jajnika lub rakiem piersi w młodym wieku, szczególnie, jeżeli zostały zdiagnozowane przed 50 rokiem życia. Jeżeli uważasz, że jesteś w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na raka jajnika, zgłoś się do lekarza rodzinnego. Może skierować Cię do lokalnej poradni genetycznej (rodzinna klinika raka). Personel w centrum zada Ci pytania o historię rodziny i zaoferuje doradztwo w sprawie Twoich opcji, wliczając możliwe ryzyko i korzyści badania przesiewowego. Musisz jednak pamiętać, że badania przesiewowe nie zostały jeszcze dokładnie zweryfikowane i nie ma gwarancji, że wykryją każdy przypadek wczesnego raka jajnika.

 

„Cancer Research UK, www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/ovarian-cancer/ssLINK/ABOUT-OVARIAN-CANCER, Maj 2015″