+48 22 364 15 15
00 - 867 Warszawa ul. Chłodna 51

Rak jelita grubego

Spis treści: Rak jelita grubego

  1. Jelita
  2. Objawy raka jelita grubego
  3. Wizyta u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej
  4. Grupy podwyższonego ryzyka w przypadku raka-jelita-grubego
  5. Dieta a rak jelita grubego
  6. Zapobieganie rakowi jelita grubego
  7. Badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego
  8. Typy raka jelita grubego
  9. Czy powinienem skontaktować się ze specjalistą w zakresie raka jelita grubego?
  10. O co zapytać lekarza?

5. Dieta a rak jelita grubego

Badacze twierdzą, że można zapobiec między 15 a 35 na 100 przypadków raka (15-35%) zmieniając swoją dietę. Ten obszar badań jest trudny do analizy, ponieważ diety są bardzo zróżnicowane zarówno pod względem jakościowym i ilościowym.

Żadna dieta nie gwarantuje wyeliminowaniu ryzyka zachorowania na raka jelita. Jednakże zmiana diety może przyczynić się do zredukowania tego ryzyka, tak samo jak do poprawy ogólnego stanu zdrowia.

Jeśli zdiagnozowano u ciebie raka jelita, twoje potrzeby żywieniowe będą musiały ulegnąć zmianie z powodu schorzenia lub leczenia. Jeśli cierpisz na raka jelita i jesteś zainteresowany zmianą diety, poproś lekarza o skierowanie do dietetyka.

Rodzaje pokarmów a rak jelita grubego:

  • Błonnik a rak jelita grubego – z badań wynika, że błonnik (obecny głównie w owocach, warzywach i produktach zbożowych) pomaga zapobiegać rakowi jelita grubego
  • Owoce i warzywa a rak jelita grubego – obszerne Europejskie Badanie Prospektywne w Zakresie Raka i Odżywiania (z ang. EPIC) pokazało, że osoby jedzące duże ilości owoców i warzyw znajdują się w grupie niższego ryzyka zachorowania na raka jelita grubego
  • Mięso a rak jelita grubego – spożywanie dużej ilości czerwonego mięsa, zwłaszcza mięsa przetworzonego, zwiększa ryzyko zachorowania na raka jelita grubego
  • Ryby a rak jelita grubego – spożywanie większej ilości ryb prawdopodobnie obniża ryzyko zachorowania na raka jelita grubego
  • Masa ciała a rak jelita grubego – osoby, które mają nadwagę lub są otyłe mają zwiększone ryzyko zachorowania na raka jelita, zwłaszcza mężczyźni
  • Wapń a rak jelita grubego – diety bogate w wapń mogą przyczynić się do obniżenia ryzyka zachorowania na raka jelita grubego
  • Alkohol a rak jelita grubego – ryzyko zachorowania na raka jelita wzrasta o 15% u osób które piją 12.5 jednostek alkoholu tygodniowo i jest jeszcze wyższe u osób pijących większe ilości

6. Zapobieganie rakowi jelita grubego

Aktywność fizyczna
Osoby, które są znacząco aktywne fizycznie mają niskie ryzyko zachorowania na raka okrężnicy lub odbytnicy. Nie jest wiadome, dlaczego ćwiczenia pomagają. Prawdopodobnie chodzi o wpływ na poziom hormonów lub też zmianę w prędkości podstawowej przemiany materii. Również być może powodują one zmiany w czasie, jaki pokarm pozostaje w twoich jelitach.

Aspiryna i NLPZ
Aspiryna i leki zwane niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) takie jak ibuprofen (Nurofen) mogą zapobiegać nowotworom jelita/układu trawiennego. W badaniu z roku 2010, testy kliniczne dowiodły, że przyjmowanie niewielkich dawek aspiryny przez kilka lat zredukowało ryzyko raka okrężnicy, lecz nie zredukowało ryzyka raka odbytnicy. Jednakże aspiryna powoduje skutki uboczne. Badania analizują wykorzystanie leków takich jak aspiryna w celu zapobiegania rakowi jelita grubego. Nie należy regularnie przyjmować ani aspiryny ani NLPZ bez uprzedniej konsultacji z lekarzem.

Inne czynniki ochronne
Hormonalna terapia zastępcza oraz pigułki antykoncepcyjne mogą chronić przed rakiem jelita. Ryzyko zachorowania maleje również wtedy, gdy osoba ma wysoki poziom witaminy D oraz gdy jest niepaląca.

Wskazówki dietetyczne przy zapobieganiu rakowi jelita grubego
Możesz przyczynić się do zapobiegania rakowi jelita, gdy jesz:

  • Mniej mięsa przetworzonego i wędlin – boczku, kiełbas i szynki
  • Mniej czerwonego mięsa i więcej ryb
  • Więcej błonnika z produktów zbożowych, warzyw strączkowych, owoców i warzyw
  • Więcej owoców
  • Więcej warzyw, zwłaszcza zielonych i liściastych
  • Pokarmy bogate w wapń – mleko, jogurty, sery
  • Ograniczenie alkoholu również może obniżyć ryzyko zachorowania na raka jelita grubego.

Dieta bogata w tłuszcze jest zwykle uważana za niezdrową, lecz nie jest znaczącym czynnikiem w kwestii raka jelita grubego. Jednakże w związku z ogólnym stanem zdrowia, zalecane jest zmniejszyć ilość tłuszczu w diecie, zwłaszcza tłuszczu zwierzęcego. Postaraj się nie używać zbyt dużo tłuszczu/oleju do gotowania. Jeśli korzystasz z oliw i olejów, oliwa z oliwek jest najlepsza. Jakiekolwiek wielonienasycone kwasy tłuszczowe w olejach (na przykład w oleju słonecznikowym) są o wiele lepsze niż tłuszcze zwierzęce takie jak smalec czy masło.

 

7. Badania przesiewowe w kierunku raka jelita

Badania przesiewowe w kierunku raka jelita zmierzają do wykrycia raka we wczesnym stadium (u osób z brakiem objawów). Wczesne leczenie jest bardziej efektywne. Badania przesiewowe w kierunku raka również pomagają w znalezieniu polipów. Polipy to nie rak, jednakże mogą się przekształcić w raka z biegiem czasu. Można je łatwo usunąć i tym samym zredukować ryzyko rozwoju nowotworu. Jeśli zauważasz objawy, zgłoś się do lekarza. Nie czekaj na wizytę z badaniem przesiewowym.

Badania przesiewowe
Wraz z zaproszeniem na badanie przesiewowe, badany otrzymuje pocztą zestaw do badań. Test ten sprawdza czy pojawiła się krew utajona w kale (w stolcu). To jest tak zwany test na krew utajoną w kale.

Jedynie 2 na 100 przebadanych (2%) otrzyma wynik pozytywny, wskazujący na to, że w ich kale jest krew. Wynik pozytywny nie oznacza raka. Jednakże wtedy należy przeprowadzić dalsze badania. Zwykle pacjenci zostają skierowani na kolonoskopię, aby lekarz mógł obejrzeć wnętrze jelita i poznać przyczynę krwawienia.

Kto jest badany w kierunku raka jelita grubego?
Możesz przystąpić do badania przesiewowego jeśli masz:

  • rodzinną polipowatością gruczolakowatą (z ang. FA P – familial adenomatous polyposis)
  • dziedzicznego raka jelita grubego niezwiązanego z polipowatością (z ang. HNPCC – hereditary nonpolyposis colorectal cancer, zwany również Zespołem Lyncha)
  • znaczącą rodzinną historię zachorowań na raka jelita (kilkoro krewnych od tej samej strony rodziny, u których zdiagnozowano raka jelita, lub jednego lub więcej krewnego, u którego zdiagnozowano raka jelita w młodym wieku)
  • zapalenie okrężnicy jelita grubego lub chorobę Leśniowskiego-Crohna
  • usunięte w przeszłości polipy jelit
  • przebytego raka jelita

 

„Cancer Research UK, www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/bowel-cancer/ssLINK/ABOUT-BOWEL-CANCER.PDF, Maj 2015″